2023 Kahramanmaraş merkezli depremle beraber olası İstanbul Depremi gündemden düşmüyor. İstanbul’un farklı semtlerinde yaşamakta olan vatandaşlar yapılarının inceletmek için İlçe Belediye’lerine depreme dayanıklılık testi için başvuru yapıyor. Sarıyer Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğü belediyenin ana hizmet binasında vatandaş başvurularını alarak Belediye Depreme Dayanıklılık Testi kontrolleri yerine getirmekte. Böylelikle vatandaşlar yapılarının depreme dayanıklılığı ve taşıyıcı sistemlerde tehlike olup olmadığı hakkında bilgilendiriliyor.
1999 yılında meydana gelen büyük Marmara depreminden sonra birçok belediye başta İBB (AKOM) olmak üzere afetler odaklı çeşitli çalışmalar yaptı. Afet’e hazırlık konusu sadece belediyelerin altından kalkabileceği bir durum olmamakla birlikte İstanbul’u depreme hazırlanma konusunda büyük önem arz etmektedir. Belediyelerin sınırları içerisinde mekânsal veriye sahip olması, envanterinde bulunan araçlar ile sahip olduğu nitelikli personel gücü ile kendi bölgesinde afet konusunda çok faydalı olabilecektir.
Depreme Hazırlık Eğitimleri
Belediyeler, öncelikle personelinin tamamının afet bilinci eğitimi almasını sağlamalı, verilen bu eğitimlerle personel içinden seçilenler birer eğitici olarak okul, dernek vb. dolaşarak alınan eğitimi yaygınlaştırmalıdır. İlgili simülasyonlar (Başakşehir Belediyesi ), Engellilere yönelik eğitimler (Ümraniye Belediyesi) örneklerinde olduğu gibi tamamlanmalıdır. Bu eğitimler birçok üniversite tarafından verilmektedir. Özellikle Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi’nde bulunan “Afet Hazırlık Laboratuvarı” bu eğitimleri verebilmekte ve eğiticiler yetişmesine destek olmaktadır.
Operasyon – Organizasyon
Belediye’de olay komutanı ve hiyerarşi için organizasyon oluşturarak, deprem anında kimin ne iş yapacağı, nerde olacağı, yedeği ve onun yedeği personel belirlenmelidir. Afet Koordinasyon Birimi güvenli bir yerde faaliyetini sürdürmelidir. Altyapı ve bilgisayar sistemleri sürekli halde çalışır durumda olmalı ve olay komutanı ve ekibi burada toplanmalıdır.
Önemli yerlere ait tüm noktasal veriler; toplanma alanları, barınma alanları, lojistik alanları, altyapı alanları önceden belirlenmiştir ve kapanan yollara alternatif yollar belirlenerek haritalandırılmalıdır.
Yapı envanteri ve yıkılma tehlikesi bulunan binalar bir program vasıtası ile net olarak belirlenmelidir. Lojistik malzemeler, operasyonel süreçler ve eğitim faaliyetleri bu bölgelerde yoğunlaşmalıdır.
AFAD’ın olası İstanbul depreminde tüm ilçelere gerekli yardımı yapamayacağı göz önüne alınarak ve en yakın ve yetkin kurum olan Belediye’nin “Arama Kurtarma Ekibi” ilçeye yeterli hizmet verecek sayıda olmalıdır. Bu sayı hem belediye personeli tarafından hem de alınan başvurularla eğitilip mahalle bazında gönüllü ekiplerden oluşturulmalıdır. Yıkım olmaması durumunda bu ekipler diğer ilçelere yönlendirilebilecektir.
İletişim Araçları
Hem belediye personelinin, hem gönüllülerin adresleri, iletişim numaraları ve kullanabildiği teçhizatlar bir programda kayıtlıdır. Personeli bulunduğu alanda veya yakınında görevlendirilmeleri esas alınmalıdır. İstendiğinde mahalle bazlı oluşturulan bu ekiplere program üzerinden toplu iletişim sağlanabilmelidir.
Vatandaş ile belediye arasındaki iletişimin sağlıklı olabilmesi için belediyelerin çağrı merkezi çalışanları gözden geçirilmeli, yedekler belirlenmeli ve kullanılan programlar acil durumlarda kullanılacak şekilde gerekli eğitimler verilmelidir.
Tüm eylem planı belediyelerin web sitelerinde yayınlanmalı, bu sayfada tüm resmi çözüm ortaklarının iletişim numaraları verilmelidir.
Tüm süreçler bir yazılım üzerinden yönetilmeli, belediyeye gelen taleplerin tamamı vardiyalara göre görevlere dönüştürülmeli, görevler tamamlanıp kapatılmalı ve yeni görevler hızla yönlendirilmelidir. Yazılım Afad uygulamalarına entegre olabilmeli, yardım isteyen vatandaşlara daha hızlı ulaşım sağlanabilme şansı yakalanmalıdır.
Belediyenin tüm internet altyapısı deprem senaryosuna göre gözden geçirilmeli ve internet altyapısı yetersiz kaldığında gereken alternatifler oluşturulmalıdır. Yıkılan bölgelere öncelikli olarak iletişimi sağlayacak mobil baz istasyonu olan araçlar gönderilmesi sağlanabilmelidir.
İl dışından gelecek ekipleri de yönlendirecek ve organize edicek mekanizma kurulmalıdır.
‘’İstanbul İli Sarıyer İlçesi Olası Deprem Kayıp Tahminleri Kitapçığı’’
